İşçilik Alacakları ve Kıdem Tazminatı

İşçilik alacakları ve kıdem tazminatı ile ilgili arabuluculuk başvurusu ve mahkeme yoluyla alacak talebinin alanında uzman avukatlar tarafından yürütülmesi, hak kayıplarının önlenmesi açısından büyük önem taşır. Bu süreçte yapılacak hatalar ciddi ve telafi edilmesi güç sonuçlara yol açabilir.

Kartalhan Hukuk Bürosu olarak işçilik alacakları ve kıdem tazminatı davalarında Ankara merkezli olmak üzere müvekkillerimize kapsamlı hukuki destek sunmaktayız. Hak kaybı yaşamamak için işçilik alacakları ve kıdem tazminatı konusundaki sorularınızda büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Kıdem Tazminatı Nedir ve Hangi Şartlarda Hak Kazanılır?

Kıdem tazminatı, en az 1 yıl çalışmış işçinin iş akdinin belirli koşullarda sona ermesi halinde işveren tarafından ödenmesi gereken tazminattır. İşçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için aşağıdaki koşulların birlikte bulunması gerekir:

• En az 1 yıl kıdem: İşçinin aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış olması şarttır.
• Haklı neden dışında işveren tarafından fesih: İşveren iş akdini İş Kanunu m. 25'teki ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık halleri dışında sona erdirirse işçi kıdem tazminatına hak kazanır.
• İşçi tarafından haklı nedenle fesih: İşçi, İş Kanunu m. 24 kapsamında (ücret ödenmemesi, sağlık koşullarının bozulması vb.) iş akdini haklı nedenle sona erdirirse kıdem tazminatı alır.
• Emeklilik, askerlik, evlilik: Emeklilik hakkı kazanma, erkek işçiler için askerlik görevi ve kadın işçilerde ilk evlilikten itibaren 1 yıl içinde istifa da kıdem tazminatına hak kazandırır.
• İşçinin ölümü: İşçinin ölümü halinde kıdem tazminatı mirasçılarına ödenir.

Kıdem tazminatı miktarı: Her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret üzerinden hesaplanır. Tavan sınırı her yıl belirlenmektedir.

İhbar Tazminatı ve Diğer İşçilik Alacakları

İhbar Tazminatı

İş Kanunu m. 17 uyarınca iş akdini haklı neden olmaksızın fesheden taraf, karşı tarafa ihbar süresi kadar ücret ödemekle yükümlüdür. İhbar süreleri çalışma süresine göre şöyle belirlenir: 6 aydan az çalışanlar için 2 hafta, 6 ay ile 1,5 yıl arası için 4 hafta, 1,5-3 yıl arası için 6 hafta, 3 yıldan fazlası için 8 haftadır.

Fazla Mesai Ücreti

Haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai sayılır ve normal ücretin %50 zamlısıyla ödenir. Gece çalışması ve ulusal bayram/tatil çalışmaları ayrı hesaplanır.

Yıllık İzin Ücreti

İş akdinin sona ermesi halinde kullanılmayan yıllık izin günleri ücrete çevrilir. 1-5 yıl arası çalışanlara 14 gün, 5-15 yıl arasına 20 gün, 15 yıldan fazlasına 26 gün yıllık izin hakkı tanınmaktadır.

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Ücreti

Ulusal bayram ve resmi tatil günlerinde çalışan işçiye o günün ücreti ayrıca ödenir. Ödeme yapılmamışsa bu alacak dava konusu yapılabilir.

Ücret ve Prim Alacakları

Ödenmeyen aylık ücret, prim, ikramiye ve diğer ek ödemeler de işçilik alacağı kapsamında talep edilebilir. Ücret alacaklarında 5 yıllık zamanaşımı uygulanır.

İşçilik Alacaklarında Arabuluculuk Zorunluluğu

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca, işçilik alacakları davalarında arabuluculuk zorunlu bir ön şarttır. Arabulucuya başvurmadan iş mahkemesinde dava açılması halinde dava usulden reddedilir.

• Başvuru süresi: Arabuluculuğa başvuru, hak doğduğu andan itibaren zamanaşımı süresi dolmadan yapılmalıdır. Arabuluculuğa başvuru zamanaşımını durdurur.
• Arabuluculuk süreci: Arabulucu, tarafları en fazla 3 hafta (uzatılırsa 1 hafta daha) içinde bir araya getirir. Anlaşma sağlanırsa belge icra edilebilir nitelik kazanır.
• Anlaşma sağlanamazsa: Son tutanak düzenlenir ve işçi iş mahkemesinde dava açabilir. Bu tutanak, dava şartının yerine getirildiğini kanıtlar.

Arabuluculuk sürecinin etkin yürütülmesi için Ankara Arabuluculuk sayfamızı inceleyebilirsiniz.

İşe İade Davası

En az 30 işçi çalıştıran işyerlerinde en az 6 aydır çalışan ve belirsiz süreli iş akdi bulunan işçiler, geçerli neden gösterilmeksizin ya da geçersiz nedenle işten çıkarılmaları halinde işe iade davası açabilir.

• Süre: Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabuluculuğa, ardından 2 hafta içinde iş mahkemesine başvurulmalıdır.
• İşe iade kararı: Mahkeme feshi geçersiz bulursa işçi 10 iş günü içinde işe iade talebini işverene bildirmelidir. İşveren 1 ay içinde işe almazsa 4-8 aylık brüt ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ödemek zorunda kalır.
• Boşta geçen süre: Fesihten işe iade kararının kesinleşmesine kadar en fazla 4 aylık ücret ve haklar ödenir.

❓ Sıkça Sorulan Sorular

Kıdem tazminatı için ne kadar çalışmak gerekir?

Aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış olunması ve iş akdinin kıdem tazminatına hak kazandıran bir nedenle sona ermesi gerekir.

İstifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim?

Kural olarak hayır. Ancak emeklilik hakkı kazanma, askerlik veya kadın işçinin evlenmesi gibi özel hallerde istifa ile kıdem tazminatı alınabilir. Ayrıca işverenin ücret ödememesi ya da çalışma koşullarını ağırlaştırması gibi haklı nedenlerle iş akdinin işçi tarafından feshi de kıdem tazminatı hakkı doğurur.

İşçilik alacaklarında zamanaşımı süresi ne kadardır?

25.10.2017 tarihinden itibaren işçilik alacaklarında (kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin vb.) 5 yıllık zamanaşımı uygulanır. Bu tarihten önce doğan alacaklar için 10 yıllık süre geçerliydi. Arabuluculuğa başvuru zamanaşımını durdurur.

Dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?

Evet. 7036 sayılı Kanun uyarınca işçilik alacağı davalarında arabuluculuk zorunlu dava şartıdır. Arabulucuya başvurmadan doğrudan iş mahkemesine açılan dava usulden reddedilir.

İşveren kıdem tazminatını ödemezse ne yapabilirim?

Arabuluculuk başvurusuyla süreci başlatabilirsiniz. Anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılabilir. Mahkeme kararıyla icra takibi başlatılarak alacağınız tahsil edilebilir. Kıdem tazminatının geç ödenmesi halinde en yüksek banka mevduat faiziyle faiz işler.

Bordroyu imzaladım; fazla mesai alacağım var mı?

İmzalı bordroda fazla mesai ödendiği görünüyorsa, ihtirazi kayıt (çekince) konulmamışsa ek mesai talebinde bulunmak güçleşir. Ancak yazılı delillerle bordroda görünenden fazla çalıştığınızı kanıtlarsanız farkı talep edebilirsiniz.

İşe iade davası açabilmek için hangi şartları taşımalıyım?

İşyerinde en az 30 işçi çalışmalı, siz en az 6 aydır çalışıyor olmalısınız ve belirsiz süreli iş akdiniz bulunmalıdır. Bu koşullar varsa geçerli neden gösterilmeyen ya da geçersiz nedenle yapılan feshe karşı işe iade davası açılabilir.

İşçilik Alacakları İçin Profesyonel Destek Alın

Hak kaybına uğramamak için kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve diğer işçilik alacaklarınız konusunda uzman kadromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Yukarıda değinilmiş olan hususlar genel hatları ile kaleme alınmış olup; her somut olay birbirinden farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz. (KARTALHAN HUKUK BÜROSU)